Ruth met haar moeder, vóór ze moesten onderduiken.

Vroege jeugd en familie
Ruth Liphshitz werd in 1937 geboren in Haifa, als kind van Nederlandse ouders die naar Palestina waren geëmigreerd. Haar vader was muzikant en timmerman, haar moeder advocaat. Kort voordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak, besloten haar ouders om familie en vrienden in Nederland te bezoeken. Wat bedoeld was als een kort verblijf, werd een reis zonder terugkeer.

Toen de Duitsers Rotterdam bombardeerden, was Ruth doodsbang. Ze was zo angstig dat de arts adviseerde Rotterdam te verlaten. Het gezin vertrok naar Hilversum, naar de familie Stuiveling, vrienden van haar ouders.

Haar broer Ruben werd in 1940 geboren. In 1942, toen de dreiging voor Joden in Nederland haar hoogtepunt bereikte, besloten Ruths ouders onder te duiken in Wageningen. Ruth, toen vijf jaar oud, en haar drie jaar jongere broertje Ruben werden echter elders ondergebracht: in Renkum, in een klein huis op het landgoed van een baron.

Daar werden Ruth en Ruben, samen met tien andere kinderen, ondergebracht op een zolder, onder toezicht van mevrouw Bos. Zij was een streng ogende alleenstaande vrouw met een kind met een beperking. Mevrouw Bos eiste hoge bedragen van de ouders voor onderdak en voedsel, maar het leven daar was verre van menswaardig.

De zolder was hun hele wereld: benauwde lucht, kale muren en geen speelgoed, behalve een bol wol. Ruth en Ruben deelden een kinderbed; de andere kinderen sliepen op dunne matrassen op de vloer. Niemand mocht ooit naar beneden. Mevrouw Bos hield de kinderen streng in het gareel.

Praten was gevaarlijk, bewegen riskant. Alleen de kleine Ruben werd vriendelijk behandeld. De andere kinderen werden afstandelijk en streng bejegend. Ruth herinnert zich de honger, het schaarse voedsel, de luizen, de schurft en de angst. Het enige wat ze deden, was breien.

Wanneer haar vader op bezoek kwam, had mevrouw Bos haar netjes aangekleed. Ze had Ruth bedreigd: ze mocht haar vader niet vertellen dat er ook andere kinderen in het huis ondergedoken zaten, anders zou ze gestraft worden. Ruth was erg bang voor de vrouw, die hardhandig optrad. Wanneer mevrouw Bos de kinderen strafte, zette ze hen in een poepdoos.

Als Ruth naar haar moeder vroeg, vertelde mevrouw Bos dat haar moeder niet meer zou komen, dat ze dood was en dat ze verbrand was. In Renkum werd er geroddeld. Mensen wisten dat mevrouw Bos Joodse kinderen verborg.

Mevrouw Bos werd meerdere keren verraden. Tijdens een razzia door Duitse soldaten moesten de kinderen zich onder een luik verstoppen en urenlang muisstil blijven. Geen ademhaling, geen traan, geen geluid.

Bevrijding en naoorlogse jaren
Na tweeënhalf jaar, begin 1945, slaagde hun vader erin hen uit Renkum weg te halen. Het laatste halfjaar tot aan de bevrijding dook het gezin onder bij de familie Schurman in Driebergen. Hun vader had hen in Renkum twee keer bezocht, met groot persoonlijk risico. Hun moeder, die een opvallend Joods uiterlijk had, hadden ze meer dan twee jaar niet gezien.

Ruth was bang, maar verklaarde later dat de oorlog haar innerlijke zelf nooit had beschadigd. Na de oorlog volgde ze therapie, maar volgens haar heeft de oorlog haar dagelijks leven nooit beïnvloed. Ze wilde verder met haar leven. Overleven was slechts het begin.

Na de oorlog vestigde haar vader zich in Amsterdam, vanwaar hij hen af en toe bezocht. Ruths ouders zijn nooit gescheiden, maar spraken ook nooit over de oorlog. De stilte van de zolder leek zich voort te zetten in hun volwassen leven.